چشمپزشکی از جمله رشتههای حساس و حیاتی در نظام سلامت است که با پیشرفتهای سریع فناوری و درمانهای نوین، روزبهروز اهمیت بیشتری پیدا میکند. با این حال در بسیاری از شهرستانهای کشور، چشمپزشکان با چالشهایی روبهرو هستند که کیفیت خدماترسانی آنها را تحت تأثیر قرار میدهد. در این نوشتار _ که از سوی انجمن چشمپزشکی استان آذربایجان شرقی به دست ما رسیده، به مهمترین این چالشها در دو بخش شهرستانهای کوچک و کلانشهرها اشاره میکنیم.
کمبود تجهیزات و امکانات تخصصی
بخش عمدهای از شهرستانهای کوچک فاقد ابزارهای تشخیصی و جراحی مدرن هستند. این کمبود موجب میشود بیماران برای انجام جراحیهای پیشرفته یا خدمات تخصصی مجبور به مراجعه به کلانشهرها شوند.
محدودیت دسترسی به آموزشهای بهروز
پیشرفتهای علمی در چشمپزشکی بسیار سریع است، اما امکان حضور پزشکان شهرستانی در کارگاهها و کنگرههای علمی محدود بوده و این مساله فاصله علمی میان مراکز استان و شهرستانها را افزایش میدهد.
فشار کاری و کمبود نیرو
به دلیل تعداد اندک چشمپزشکان در برخی مناطق، حجم بیماران سرریز شده و پزشکان ناچارند ساعات طولانی کار کنند. این امر به فرسودگی شغلی و افت کیفیت خدمات منجر میشود.
مشکلات ارجاع بیماران اورژانسی
نبود سیستم ارجاع کارآمد، بهویژه در موارد اورژانسی همچون پارگی شبکیه یا ضربههای چشمی، موجب تأخیر در درمان و افزایش خطر نابینایی دائمی میشود.
مسائل اقتصادی و بیمهای
عدم تناسب تعرفهها با هزینههای واقعی و ضعف بیمهها در پوشش خدمات مدرن، چالش مهمی برای پزشکان و بیماران است.
انگیزههای شغلی و سکونت در شهرستانها
کمبود امکانات رفاهی، فرصتهای محدود رشد علمی و درآمد کمتر نسبت به کلانشهرها، باعث کاهش انگیزه چشمپزشکان برای فعالیت در شهرستانها میشود.
جمعبندی
چالشهای موجود در شهرستانها ترکیبی از مشکلات زیرساختی، آموزشی و اقتصادی است و رفع این مسائل نیازمند سیاستگذاری صحیح، سرمایهگذاری در تجهیزات پزشکی، بهبود نظام ارجاع و حمایتهای بیمهای و معیشتی برای پزشکان است.
چالشهای چشمپزشکان در شهرهای بزرگ خارج از پایتخت
اگرچه شهرهای بزرگ کشور از نظر زیرساختهای درمانی نسبت به شهرستانهای کوچک وضعیت بهتری دارند، اما همچنان چشمپزشکان در این شهرها با مجموعهای از چالشها روبهرو هستند. این مشکلات بیشتر در حوزه توزیع امکانات، فشار کاری و سیاستگذاری سلامت نمود پیدا میکند.
تمرکز امکانات در پایتخت
بخش عمدهای از تجهیزات پیشرفته و فوقتخصصی چشمپزشکی در تهران متمرکز است. در نتیجه بیماران برای برخی از اعمال جراحی پیچیده مانند پیوند قرنیه یا جراحیهای خاص شبکیه، ترجیح میدهند به پایتخت مراجعه کنند. این موضوع باعث کاهش فرصتهای حرفهای برای چشمپزشکان شهرهای دیگر میشود.
رقابت شدید و عدم تعادل بازار کار
در شهرهای بزرگ، تعداد قابلتوجهی از چشمپزشکان حضور دارند که رقابت حرفهای را افزایش داده است. با این حال، نبود نظام ارجاع مشخص و توزیع عادلانه بیماران، باعث میشود برخی پزشکان با حجم بالای بیمار مواجه شوند و برخی دیگر با مشکلات اقتصادی.
فشار کاری ناشی از مراجعان استانهای اطراف
کلانشهرهای غیر از پایتخت معمولاً مرکز مراجعه بیماران استانهای مجاور هستند. همین موضوع بار کاری چشمپزشکان این شهرها را چند برابر میکند و زمان انتظار بیماران را افزایش میدهد.
محدودیت حضور در مجامع علمی و آموزشی
گرچه پزشکان این شهرها نسبت به شهرستانهای کوچک دسترسی بیشتری به آموزش دارند، اما همچنان بیشتر کارگاهها و کنگرههای مهم در تهران برگزار میشود. این تمرکز جغرافیایی هزینه و زمان زیادی را برای شرکت در این رویدادها به چشمپزشکان دور از پایتخت تحمیل میکند.
چالشهای بیمه و تعرفهها
مشکلات اقتصادی مانند تعرفههای ناکافی یا تأخیر در پرداخت بیمهها، در شهرهای بزرگ نیز وجود دارد و گاهی به دلیل حجم بالای پروندهها حتی شدیدتر از مناطق کوچک احساس میشود.
جایگاه حرفهای و دغدغههای شغلی
چشمپزشکان در شهرهای بزرگ خارج از پایتخت گاهی احساس میکنند نسبت به همکارانشان در تهران فرصتهای علمی و شغلی کمتری دارند. این حس میتواند بر رضایت شغلی آنان اثر منفی بگذارد.
جمعبندی
شهرهای بزرگ غیر از پایتخت، به دلیل نقش محوری در پوشش بیماران منطقهای، نیازمند توجه جدی به تجهیزات تخصصی، نظام ارجاع کارآمد، حمایت بیمهای و فرصتهای علمی برابر با تهران هستند.
✍️ شما در شهر خود با چه چالشهایی مواجه هستید؟ برایمان بنویسید و ما را در نشر مشکلات مبتلابه جامعه چشمپزشکی کشور یاری رسانی